De (on)sterfelijken – De neolithische stèles van Sion

Reclameposter

In de Jezuïetenkerk, in het hart van de oude binnenstad van Sion, bevindt zich een juweeltje op het gebied van exposities. Sinds 20 juni 2026 biedt dit voormalige kerkgebouw in neoklassieke stijl een waardig decor voor de presentatie van bijna twintig antropomorfe stèles uit het late neolithicum (ca. 3000 – 2000 v.Chr.), georganiseerd en samengesteld door het Historisch Museum van Wallis en de kantonale dienst voor archeologie.

Expositie in de Jezuïetenkerk

De belichting van de stèles is optimaal, zodat de gravures op de stèles zo goed mogelijk tot hun recht komen. De teksten op de informatieborden – tweetalig, Frans en Duits – zijn beknopt maar zeer informatief; de tentoonstelling wordt aangevuld met interactieve stations, projecties, illustraties, een maquette en een audiotour. Een sfeervolle, zeer geslaagde presentatie van het cultureel erfgoed van Wallis.

Antropomorfe stèle type B

Sinds het begin van de jaren zestig zijn er in en rond Sion tijdens verschillende opgravingscampagnes ongeveer vijftig antropomorfe plaatstenen (stèles) gevonden, die tot de oudste monumentale menselijke afbeeldingen in Europa behoren. Ze werden aangetroffen in de context van megalithische necropolen uit de late steentijd. Naast de stèles zijn uit deze periode ook meerdere dolmens (groepsgraven), die deels plaats boden tot wel honderd personen, en talrijke individuele graven blootgelegd.

Na ongeveer zestig jaar onderzoek naar deze stèles hebben de wetenschappers enkele inzichten kunnen verwerven, maar veel blijft ook nog onzeker; de tentoonstelling geeft de huidige stand van kennis weer.

Antropomorfe stèle type A

Aan de hand van de afbeeldingen en graveertechnieken hebben de archeologen de stèles in twee categorieën kunnen indelen: type A, met slechts enkele versieringen, en type B, die rijker en gedetailleerder zijn uitgevoerd. Het geslacht van de afgebeelde personen kan vanwege het ontbreken van duidelijke geslachtskenmerken niet met zekerheid worden vastgesteld.

De stèles stonden aanvankelijk een tijdlang in rijen opgesteld, maar werden vervolgens om onbekende redenen omvergeworpen, gebroken en deels hergebruikt als bouwmateriaal. Deze beperkte gebruiksduur en een zekere nonchalance ten opzichte van de afgebeelde personen hebben de wetenschappers ertoe gebracht deze personen niet te zien als godheden in menselijke gedaante, maar als menselijke weergave.

Mogelijk uiterlijk van de mensen en replica’s van gevonden voorwerpen

De afgebeelde spiraalvormige sieraden en de wapens wijzen op de in die tijd beginnende bewerking van metalen zoals koper, zilver en goud, voorwerpen die destijds nog zeer zeldzaam en daarmee ook zeer waardevol waren. De stèles stellen daarom waarschijnlijk persoonlijkheden met een hoge sociale of religieuze status voor, wat ook kan duiden op een zekere hiërarchisering van de toenmalige samenleving.

Spreidingsgebied in de Alpen

De stèles van Sion beperken zich niet tot de lokale vindplaatsen, maar maken deel uit van een megalithische cultuur die over heel Europa verspreid was. Het gebied strekt zich uit van Oekraïne tot Portugal en Zuid-Italië. In verschillende streken is de concentratie bijzonder opvallend, naast andere regio’s ook in het Alpengebied. In het Alpenmassief vertonen met name de stèles van Sion en Aosta zeer grote overeenkomsten, niet alleen stilistisch, maar ook door een vergelijkbaar verdere levensloop: eerst rechtop opgesteld, vervolgens omvergeworpen en meestal hergebruikt. Deze verwantschap met gemeenschappen uit het einde van het neolithicum in het Alpengebied en daarbuiten laat de conclusie toe dat men hetzelfde wereldbeeld deelde en dat er bepaalde culturele banden bestonden.

Model van een neolithische dorpsgemeenschap

Het is een uiterst interessante materie die in de tentoonstelling uitstekend wordt gepresenteerd. Een echte aanrader!

Église des Jésuites

Rue du Vieux-Collège 18

1950 Sion

Gratis toegang

Openingstijden

Oktober tot mei: dinsdag t/m zondag 11.00 – 17.00 uur

Juni tot september: dinsdag t/m zondag 11.00 – 18.00 uur


Ontdek meer van Tales from the Riverside

Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

Reacties

Geef een reactie

Ontdek meer van Tales from the Riverside

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder